türk edebiyatı

Türk edebiyatı, Türk yazını veya Türk literatürü; Türkçe olarak üretilmiş sözlü ve yazılı metinlerdir. Türk dilinin, Türkiye topraklarında gelişen ilk ürünleri 13. yüzyılın sonu ile 14. yüzyılın başlarına aittir. 19. yüzyıla kadar İran-İslâm uygarlığı çerçevesinde gelişen Türk yazınının ürünleri Halk edebiyatı ve Divan Edebiyatı olarak birbirinden farklı yanları olan iki kolda gelişti. Osmanlı sarayı çevresinde, Fars edebiyatı'nın etkisiyle üretilen klasik edebiyat denilen divan edebiyatı ağır basarken halk arasında, sözlü gelenek uzun bir zaman devam etti.
19. yüzyılda Tanzimat Dönemiyle beraber Türk yazınında Doğu etkisi azalmaya başladı ve yerini Batı kökenli yazın unsurları almaya başladı. Bu dönemde Türk yazıncılar özellikle Fransız edebiyatından önemli ölçüde etkilendiler. Türk edebiyatı roman türü ile ilk kez 19. yüzyılda Tanzimat döneminde tanışarak telif ve çevirilerle bu yöne eğilmeye başladı. Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatının ikinci ve toplu hareketi 1895 yılında, Servet-i Fünûn mecmuasında toplanan genç yazıncıların öncülük ettiği Edebiyat-ı Cedide devinimi oldu. Tanzimat dönemi yazarları yurt sorunlarıyla yakından ilgilenerek, yurt, ulus sevgisi gibi konuları işleyip, halkın anlayabileceği bir dille yazmaya çalışarak, halkı eğitmeyi amaçlarken, aydınlara seslenerek sanat için sanat ilkesini benimseyen Edebiyat-ı Cedide yazarları, ağır bir dil ile süslü ve sanatlı bir anlatım benimsedikleri için Tanzimat’ın başlangıcından beri sadeleşmeye doğru giden yazı dilini yeniden ağırlaştırmakla suçlandılar. 19. yüzyılın sonu 20. yüzyılın başından itibaren başlayan ulusal uyanışın etkisiyle, 1908 Devriminin ardından II. Meşrutiyet döneminde, temelini Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden uzaklaştırma ve içerikte halkın sorunları ile yerli yaşamın oluşturduğu Millî Edebiyat akımı ortaya çıktı.
Osmanlı monarşisinin çöküşünden kısa süre öncesine kadar, sözlü ve yazılı gelenekler birbirinden ayrı kalırken 1923'ten sonra Cumhuriyet ile beraber bu iki gelenek ilk kez bir araya geldi. Türkiye'de Cumhuriyet devrinin ilk zamanında da Millî Edebiyat hâkimdir. Âşık ve tekke edebiyatı, modernleşmenin etkisiyle gücünü yitirirken, divan edebiyatından ise 1928 yılında gerçekleşen Harf Devrimi ile Latin alfabesine geçilmesi, ardından 1930'lu yıllardaki Dil Devrimi ile değişen edebiyat akımlarıyla, Osmanlı dönemine ait bir tür olarak vazgeçildi. Millî Edebiyat'ın milliyetçi görünümü sonraki devirde Anadoluculuk ve halkçılık olarak edebiyata yansıdı. Daha sonra II. Dünya Savaşı ve savaşın siyasi etkileriyle toplumculuk ve köycülük akımları güçlendi. Modern Türk edebiyatı öykü, roman, eleştiri, deneme, şiir ve tiyatro eserleri gibi hemen her türde örnekler içermektedir. Genellikle modernist bir çizgide seyretmekte olsa da postmodernizmin etkileri de yoğun olarak görülmektedir.

View More On Wikipedia.org
  1. Gerçek_Türk

    Türk Kadını - Ayla Yıldırım

    TÜRK KADINI Ben güçlü Türk kadınıyım Çağdaşım, medeniyim Arap adetleri bana sökmez Kimsenin önünde diz çökmem. XXX Düşünce ufuklarım geniştir Zekiyim, bilgiliyim Her zorluğu yenerim Engelleri yıkar, dağıtırım. XXX Ben şerefli Türk kadınıyım Efeyim, yiğidim Uygarlık yolunda Dünya kadınlarının...
  2. Gerçek_Türk

    Yeşil Bir Dünya İstiyorum - Salih Çetin

    YEŞİL BİR DÜNYA İSTİYORUM Betonların az, bahçelerin, parkların bol olduğu, Akaryakıt kullanımının az, oksijenin bol olduğu, Yakılan ağaçların olmadığı, dikilen ağarların bol olduğu, Çevre dostu insanların olduğu bir dünya istiyorum. Mermilerin, bombaların uçmadığı, beyaz güvercinlerin uçtuğu...
  3. Gerçek_Türk

    Erzurum Çayname Şiiri - İhsan Coşkun Atılcan

    ERZURUM ÇAYNAME ŞİİRİ Akar gider Ak'pınarın suları Yazıcısı daha birçok pınarı Tabakhane cennet çeşme suları İçmezler de "İlle olsun taze çay" XXX Dilde destan kışları ve Barları Yaylasında kısrakları tayları Sularından nefis olur çayları Dadaşların tutkusudur burda çay XXX Erzurum'un mutfakları...
  4. Gerçek_Türk

    Benim Köyüm - İbrahim Sevindik

    BENİM KÖYÜM Baharda şenlenir bağı, bahçesi Kokusu başkadır benim köyümün Unutturur adama gamı, kederi Havası başkadır benim köyümün XXX Akşam olur herkes döner evine Can kurban inan ki benim köyüme Gülabi'nin torunları derler bizlere Özü başkadır benim köyümün XXX Yeşil yeşil meşeleri var...
  5. Gerçek_Türk

    Cumhuriyet - Afet İnce Kırat

    CUMHURİYET Demokrasi hevesiyle düştük ki bir oyuna Söylemekten dinlemekten döndük deli koyuna Çırpınırken düşüverdik elin dümen suyuna Kim ne derse desin varsın iradene sahip ol Cumhuriyet değil midir aranacak doğru yol. XXX Kaybol artık be kardeşim nefretinle kininle Aç gözünü bul yolunu bir de...
  6. Gerçek_Türk

    Atatürk Sevdalısıyız - Nafiz Yılmaz

    ATATÜRK SEVDALISIYIZ Sen kim oluyorsun yüzsüz utanmaz yobaz Giriyorsun söyle ALLAH'LA benim arama Sivri dilini uzatıyorsun yalanla birde harama Bu ülkeyi başıboş sahipsiz mi kaldı sanma Bizler ATATÜRK’ÜN neslindeyiz sevdalısıyız XXX Sulandı bu topraklar Atalarımızın oluk oluk kanlarıyla...
  7. Gerçek_Türk

    Kemal'im - İbrahim Sevindik

    KEMAL`İM Ülkemdeki insanları hayretle izledim Şöyle etrafıma baktım, şaştım, tanıyamadım Kara sakal, yeşil cübbe, başta sarık, alışamadım Gel Kemal`im gel ülken arıyor seni XXX Bana öğretilen din; gönüldedir, haldedir İnsan ayırmamalı, her yaratılan kardeştir Şimdi bu benlik neden, acep bilmem...
  8. Gerçek_Türk

    Mustafa Kemal Atatürk - Emrah Mahsuni

    MUSTAFA KEMAL ATATÜRK Gide gide sana geleyim derken Cüppeler içinde kaldım AtaTürk Küpeler kulakta saçlar omuzda Züppeler içinde kaldım AtaTürk XXX Bıraktığın gençlik nere gidiyor Damarından iran arap akıyor Gözler göre göre insan yakıyor Mollalar içinde kaldım AtaTürk XXX Laiklik nerde uygarlık...
  9. Gerçek_Türk

    Nazım'ı Anlamak - Nafiz Yılmaz

    NAZIM'I ANLAMAK Devri devranlar kahpece sinsice dönüyor Sahip çıkacak yok yiğitler usturanın karşısında Namlunun ucunda kara topraklar a gömülmüşler Sürgülü demir parmaklıkların zindanların taş duvarların Yaren yoldaş dertlerine sırdaş yaşadığın günler Kolay geçmek bilmiyor saatler dakikalar...
  10. Gerçek_Türk

    Memleket İsterim - Cahit Sıtkı Tarancı

    MEMLEKET İSTERİM Memleket isterim Gök mavi, dal yeşil, tarla sarı olsun; Kuşların çiçeklerin diyarı olsun. Memleket isterim Ne başta dert, ne gönülde hasret olsun; Kardeş kavgasına bir nihayet olsun. Memleket isterim Ne zengin fakir, ne sen ben farkı olsun; Kış günü herkesin evi barkı olsun...
  11. Gerçek_Türk

    Seyit Onbaşı - Ünal Güneşdoğdu

    SEYİT ONBAŞI O yiğit asker çok gençtir yaşı, Sınıfı topçudur, rütbesi onbaşı, Topunu kurdu düşmana karşı, Gemiyi batırdı Seyit Onbaşı Doğruldu baktı yattığı yerden, Mermi çok ağır kalkmıyor birden, Her yanı su oldu ıslandı terden, Gücünü zorladı Seyit Onbaşı. Topun başında kahraman yiğit, Hedefi...
  12. Gerçek_Türk

    Yazımı Kışa Çevirdin - İzzet Altınmeşe

    YAZIMI KIŞA ÇEVİRDİN Yazımı kışa çevirdin Bak gözümde yaşa Leylam Mevlam ayrılık vermesin Gökte uçan kuşa Leylam XXX Aşkınla yaktın sinemi Aldın gittin benden beni Viran eyledin hanemi Vurdun taştan taşa Leylam XXX Sensiz dünya bana dardır Daim işim gücüm zardır Aşkın boran, sam, rüzgardır Her...
  13. Gerçek_Türk

    Özgürlük - Afet İnce Kırat

    ÖZGÜRLÜK Hayal, tefekkür, rüya ve sonrası kâbuslar Özgürlüğü susturan kapalı cam fanuslar Gürültülü gün içi; yapayalnız geceler Hürriyet şarkısını fısıltıyla heceler Hayalet gibi gizli bitmeyen düşünceler Silin şu yüzümdeki yorgunluk çizgisini İşitmek istiyorum kurtuluş ezgisini XXX Nasıl görmez...
  14. Gerçek_Türk

    Kartal Yuvası - İsmail Şener

    KARTAL YUVASI Kartal yuvasındaydı Gecenin karanlığında. Sert bakışlarını saklamadı Sabahın ayazında. XXX Ateş düştü yuvasına birden Uçtu göğe doğru aniden Avladı çakalları tepelerinden Yuvasına döndü yeniden. XXX Teker teker kardeşlerini saydı Birkaçından ses alamadı Bütün şanıyla haykırdı Sesi...
Üst